Για την αλλαγή του ονόματος

Άλλαξε το όνομα του ιστολογίου. “Γράμματα από τη Λιθουανία” πια. Προφανής ο λόγος. Όχι μόνο πηγαίνω και διδάσκω και σε άλλη πόλη, το Κάουνας, αλλά έχω αρχίσει και επισκέπτομαι άλλες πόλεις και χωριά της χώρας. Άρα, θα γράφω και γι’ αυτά τα μέρη. Θεώρησα, λοιπόν, καλύτερο το νέο όνομα.

Ο Καθεδρικός Ναός

Ο καθεδρικός ναός του Βίλνιους, ναός αφιερωμένος στη μνήμη των καθολικών αγίων Stanislaus και Vladislas, έχει ενδιαφέρουσα ιστορία. Η ιστορία του συνδέεται με την ιστορία της χώρας.

Τα θεμέλιά του μπήκαν το 1387 από τον βασιλιά Jogaila. Σχεδόν κάθε αιώνα, καταστρεφόταν(από τον εκάστοτε κατακτητή της πόλης) και χτιζόταν ξανά. Έτσι, άλλαξε σχέδια πολλές φορές. Τη σημερινή του κλασσική μορφή, πήρε στα τέλη του 18ου αιώνα από τον Πολωνό αρχιτέκτονα Laurynas Gucevicius, σε μια εποχή που η Λιθουανία και η Πολωνία είχαν ενωθεί σε ένα ενιαίο βασίλειο. Τα αγάλματα που βλέπετε στις φωτογραφίες, προστέθηκαν τον 19ο αιώνα.

Κάτω από το ναό, σε κρύπτες, είναι θαμμένοι οι Λιθουανοί ηγεμόνες(όταν η Λιθουανία ήταν βασίλειο) και οι αρχιεπίσκοποι.

Ρητορική ερώτηση

Στις φωτογραφίες, το κτίριο της πρυτανείας του Πανεπιστημίου και η είσοδος του Εθνικού Θεάτρου.

Και μια ερώτηση-ρητορική, δεν περιμένω απάντηση. Αν ένας Έλληνας ζει για πολλά χρόνια σε μια ξένη χώρα και τα περισσότερα από αυτά τα χρόνια προσέφερε πολλά στην διάδοση της ελληνικής γλώσσας, νομιμοποιείται να χρησιμοποιεί την προσφορά του αυτή για ίδιον όφελος; Και να ζητά αμοιβή για τη διδασκαλία της γλώσσας μας, ενώ τώρα πια υπάρχει Έλληνας αποσπασμένος εκπαιδευτικός εδώ;

“Τα στερνά τιμούν τα πρώτα”-πρέπει να είναι λαϊκή ρήση, εγώ την είχα ακούσει από τον Χαρίλαο Φλωράκη σε μια δήλωσή του. Πάντως, είναι διαχρονική η ισχύς και η αξία της.

Επιστροφή-με περισσότερα για τη διδασκαλία

Μετά από απουσία λίγων ημερών, πάλι εδώ. Με μια φωτογραφία του Προεδρικού μεγάρου(το οποίο βρίσκεται δίπλα στο Πανεπιστήμιο, όπως έχω γράψει στο παρελθόν) και τρεις φωτογραφίες της αίθουσας που διδάσκω. Δεν είναι μεγάλη, έχει όμως όλα τα απαραίτητα. Έχει εξοπλιστεί από το Ίδρυμα Ωνάση. Σε αυτή την αίθουσα, διδάσκεται η νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία. Εκτός από εμένα, διδάσκει και μια Λιθουανή καθηγήτρια, με πολύ καλή γνώση της γλώσσας μας.

Και πάλι θα γράψω για αριθμούς. Αυτή τη στιγμή, διδάσκω στο Πανεπιστήμιο τρία γκρουπ φοιτητριών(το γένος μη σας κάνει εντύπωση, στην αρχή εντυπωσίασε και εμένα, μέχρι που μου εξήγησαν πως οι φοιτητές σπάνια επιλέγουν τη φιλολογική κατεύθυνση). Τα τρία γκρουπ είναι: 1) 16 φοιτήτριες που ήδη έχουν διδαχτεί τα ελληνικά για τρία χρόνια και φέτος είναι στο τελευταίο έτος της φιλολογικής σχολής(προχωρημένο επίπεδο γνώσης της γλώσσας μας). 2) πέντε φοιτήτριες που διδάχτηκαν πέρσι λίγους μήνες τα ελληνικά(στοιχειώδεις γνώσεις της γλώσσας μας). 3) δέκα φοιτήτριες που μόλις τώρα άρχισαν τα ελληνικά. Για το πρώτο γκρουπ, η ελληνική γλώσσα δηλώθηκε σαν βασικό μάθημα και εξετάζεται και βαθμολογείται. Στα άλλα δυο γκρουπ, τα ελληνικά δηλώθηκαν σαν μάθημα επιλογής(χωρίς εξέταση και βαθμολόγηση).

Και δεν είναι μόνο αυτό. Αν θυμάστε, έγραψα για το Κάουνας, μια πόλη σε απόσταση 90 χλμ. από το Βίλνιους. Εκεί, η διευθύντρια ενός Δημοτικού σχολείου, δημοσίευσε στην ιστοσελίδα των Δημοτικών σχολείων την είδηση ότι κάθε Παρασκευή Έλληνας δάσκαλος θα διδάσκει την ελληνική γλώσσα σε όσους ενδιαφέρονται. Και δημιουργήθηκαν ήδη δυο τμήματα: 1) παιδιών(συμμετέχουν προς το παρόν 10 παιδιά) και 2) ενηλίκων(συμμετέχουν 9 ενήλικες). Και είναι πιθανόν οι αριθμοί να αυξηθούν.

Και όλα αυτά με έναν Έλληνα εκπαιδευτικό και τις ώρες που μπορεί να διδάξει(και πιστέψτε με, διδάσκω περισσότερες ώρες από τις προβλεπόμενες). Φανταστείτε πόσοι Λιθουανοί θα μάθαιναν τη γλώσσα μας, αν υπήρχαν και άλλοι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί. Αλλά για να υπάρξει ενδιαφέρον για απόσπαση, πρέπει η ελληνική πολιτεία να εξασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης των εκπαιδευτικών.

Ακούει κανείς από τους αρμόδιους;;; Μάλλον όχι. Οπότε σας αφήνω να απολαύσετε τις φωτογραφίες.

 

 

 

Νοσταλγία για ήλιο και θάλασσα

Τρεις μέρες βρέχει συνεχώς στο Βίλνιους. Να τι μου λείπει από την Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα από την Κρήτη: Ο ήλιος και η θάλασσα. Δυο μήνες μακριά απ’ την Κρήτη-και νοσταλγώ τα πρωινά που άνοιγα το παράθυρο και έβλεπα τη θάλασσα. Και ο ήλιος! Όσοι συνάδελφοι βρίσκονται σε χώρα της βόρειας Ευρώπης, καταλαβαίνουν τι εννοώ.

Σήμερα διάβασα στο ιντερνέτ τις κινητοποιήσεις που ετοιμάζει η ΔΟΕ. Ξεκινώντας με απεργία στις 24 Οκτωβρίου. Μάταιος κόπος. Και το λέω εγώ που συμμετείχα, εδώ και 25 χρόνια, σε κάθε απεργία, από τις μικρότερες ως την τελευταία πολυήμερη. Μάταιος κόπος, μιας και στην Ελλάδα, όλες οι κυβερνήσεις, αντιμετωπίζουν τους εκπαιδευτικούς σαν ανειδίκευτους εργάτες. Και τα σχολεία σαν “αναγκαίο κακό”-και αναφέρομαι στον εξοπλισμό τους και στις διευκολύνσεις για τους μαθητές.

Λίγα για το Πανεπιστήμιο του Βίλνιους

Φωτογραφίες του Πανεπιστημίου, που έχω υποσχεθεί. Το Πανεπιστήμιο ιδρύθηκε στα μέσα του 16ου αιώνα και στεγάζεται από τότε στο ίδιο κτίριο. Όλες οι σχολές στεγάζονται στο κτίριο, το οποίο βέβαια είναι τεράστιο-καταλαμβάνει έκταση τεσσάρων οικοδομικών τετραγώνων. Με εσωτερικά προαύλια και πολλούς εξωτερικούς χώρους. Με βιβλιοθήκες χιλιάδων βιβλίων, πολλά από τα οποία είναι πολύτιμα, πρώτες εκδόσεις του 17ου και μετά αιώνων. Και με κάθε δυνατή παροχή στους φοιτητές.

Σε μια φωτογραφία βλέπετε ψηφιδωτό σε τοίχο αίθουσας. Σε άλλη αίθουσα, οι τοίχοι είναι διακοσμημένοι με τις Μούσες, με τα ελληνικά ονόματα-εννοώ ότι τα ονόματα είναι χαραγμένα στην ελληνική γλώσσα.

 

 

 

Μια μικρή χώρα και η αγάπη για τις ξένες γλώσσες

Το Βίλνιους δεν είναι καμιά τεράστια πόλη. Έχει μόλις 500.000 κατοίκους.  Βέβαια, αναλογικά με το συνολικό πληθυσμό της χώρας, είναι μεγάλη. Η Λιθουανία έχει μόλις 3.000.000 πληθυσμό. Άρα το Βίλνιους έχει το 1/6 του πληθυσμού. Είναι όμως μια πανέμορφη πόλη, με κτίρια άριστα διατηρημένα, με πάρκα και κήπους, με παιδικές χαρές και αθλητικούς χώρους. Η φωτογραφία της εκκλησίας, δείχνει πως όλα τα κτίρια, ανεξαρτήτως χρήσης, είναι άριστα διατηρημένα.

Σήμερα στο Πανεπιστήμιο, η κοσμήτορας του τμήματος κλασσικής φιλολογίας(η οποία επί τη ευκαιρία διδάσκει αρχαία ελληνικά, αλλά δεν γνωρίζει καθόλου τα νέα ελληνικά), μου είπε μια φράση που με βοήθησε να σκεφτώ καλύτερα κάτι που έγραψα σε προηγούμενη εγγραφή, σχετικά με τη ρωσοφοβία των Λιθουανών. Μου είπε: “Μέχρι πρόσφατα για δεκάδες χρόνια είχαμε σκυμμένο κεφάλι. Μόλις πρόσφατα σηκώσαμε το κεφάλι μας και νιώθουμε υπερήφανοι”. Το καμπανάκι δεν χτυπά μόνο για τους Ρώσους. Και οι Πολωνοί υπήρξαν κατακτητές της χώρας για πολλές δεκαετίες.

Το έγραψα πάλι: Είναι εκπληκτικό αυτό που συμβαίνει με την αγάπη των Λιθουανών για την εκμάθηση ξένων γλωσσών. Είμαι σίγουρος πως, τα επόμενα χρόνια, η Λιθουανία θα κατέχει την πρώτη θέση πολιτών με άριστη γνώση ξένων γλωσσών. Αυτό καλλιεργείται από τα γυμνάσια, όπου στους μαθητές προσφέρονται προς διδασκαλία τα γερμανικά, τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ρωσικά και συνεχίζεται στο Πανεπιστήμιο, όπου ο πρωτοετής φοιτητής υποχρεωτικά δηλώνει μια ξένη γλώσσα, την οποία θα διδαχτεί για τέσσερα χρόνια σαν υποχρεωτικό μάθημα, με βαθμολογία και μπορεί, αν θέλει, να διαλέξει και άλλη γλώσσα σαν μάθημα ελεύθερης επιλογής. Και οι προσφερόμενες γλώσσες, όπως έγραψα πάλι, είναι πολλές: ελληνικά, ρωσικά, τουρκικά, ισπανικά, γερμανικά, αγγλικά, γαλλικά, κινεζικά. Πόσες προσφέρονται στα δικά μας Πανεπιστήμια;

Και το αποκορύφωμα: μια φορά την εβδομάδα, πηγαίνω στο Κάουνας, μια πόλη που βρίσκεται 90 χιλιόμετρα από το Βίλνιους. Εκεί ζει μια οικογένεια Έλληνα, παντρεμένου με Λιθουανή, με τρία παιδιά. Σκεφτήκαμε με τον Έλληνα πατέρα να προτείνουμε στη Διευθύντρια του δημοτικού σχολείου όπου πηγαίνει ο γιος του, να δει αν υπάρχουν παιδιά Λιθουανών στο σχολείο που θάθελαν να μάθουν ελληνικά. Και τι νομίζετε πως έκανε; Δημοσίευσε στην ιστοσελίδα των Δημοτικών σχολείων του Κάουνας την είδηση και επικράτησε πανικός! Σε σημείο που μάλλον θα χρειάζεται να πηγαίνω στο Κάουνας δυο φορές την εβδομάδα.

Τι να πω; Απλώς εύχομαι, έστω και μια φορά, κατά τύχη, να διαβάσει την εγγραφή αυτή κάποιος από το ΥΠΕΠΘ. Για να καταλάβει πόσοι Έλληνες εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν να αποσπαστούν στη Λιθουανία, αν τους δίνονταν στοιχειώδεις παροχές αξιοπρεπούς διαβίωσης-και όχι επιμίσθιο 760€ το μήνα!

Ιστορία μιας λεωφόρου

Βασική λεωφόρος του Βίλνιους, η οδός Gedimino. Ενώνει την πόλη με τον καθεδρικό ναό. Το μήκος της είναι περίπου 2 χιλιόμετρα και είναι διάσπαρτη με εστιατόρια, εμπορικά καταστήματα, τράπεζες. Δημιουργήθηκε πριν από δυο, περίπου, αιώνες. Και στη διάρκεια αυτών, έχει αλλάξει πολλές φορές όνομα, ανάλογα με τον κυρίαρχο της χώρας σε κάθε χρονική στιγμή: Επί Τσάρων ονομαζόταν οδός Αγίου Γεωργίου, επί Πολωνών οδός Μικίεβιτς(Πολωνός ποιητής), επί Σοβιετικής Ένωσης αρχικά οδός Στάλιν και κατόπιν οδός Λένιν. Το σημερινό της όνομα έχει πάρει προς τιμή του  πρίγκιπα Gedimino, ιδρυτή της πόλης του Βίλνιους.

Έναρξη σχολικού έτους

Ξέρω πως για σήμερα είχα υποσχεθεί φωτογραφίες του Πανεπιστημίου. Ωστόσο, η επικαιρότητα μου αλλάζει τα σχέδια!

Σήμερα ξεκινά το σχολικό και ακαδημαϊκό έτος. Και ιδού πώς το ξεκινούν οι φοιτητές του Πανεπιστημίου. Κατά σειρά, στις φωτογραφίες: 1: Μπροστά στο Προεδρικό μέγαρο(το οποίο βρίσκεται δίπλα στο Πανεπιστήμιο), η ορχήστρα του Δήμου κάνει πρόβα για τη βραδινή συναυλία, που διοργανώνεται κάθε χρόνο τέτοια μέρα. 2,3,4,5,6: ΔΕΝ είναι διαδήλωση-αν και βλέπετε ντουντούκες. Είναι οι εκατοντάδες φοιτητές του Πανεπιστημίου, που διοργανώνουν κάθε χρόνο τέτοια μέρα μια πορεία κατά μήκος της κεντρικής λεωφόρου Gedimino, που οδηγεί στον καθεδρικό ναό. Είναι μια άκρως χιουμοριστική πορεία: Κάθε σχολή έχει τα δικά της συνθήματα και πανό(οι φοιτητές της Ιατρικής είχαν μπροστά τους έναν τεράστιο σκελετό). Μαζορέτες προηγούνται της πορείας. Τα συνθήματα και τα τραγούδια χιουμοριστικά και πρωτότυπα. Απολαύστε τους.