Καλωσήρθατε στον Παράδεισο των Εργοδοτών

Εργασιακές σχέσεις στη Λιθουανία.  Το όνειρο των Ελλήνων εργοδοτών! Πόσα από αυτά που σήμερα θα γράψω δεν ονειρεύονται να εφαρμόσουν στην Ελλάδα; Ευτυχώς για τους εργαζόμενους, ακόμα δεν τα έχουν καταφέρει πλήρως.

Η φωτογραφία, δεν επιλέχτηκε κατά τύχη. Τα Maxima αποτελούν την μεγαλύτερη αλυσίδα σούπερ μάρκετ της χώρας.  Εδώ δεν ισχύει απλώς το “κάθε γειτονιά και Maxima”. Υπάρχουν Maxima ακόμα και σε δυο παράλληλους δρόμους, σε απόσταση 300-400 μέτρα το ένα από το άλλο. Ας δούμε λοιπόν τα ωράρια και τους μισθούς των εργαζομένων(είναι, φυσικά, εκατοντάδες) σε αυτά.

Τα καταστήματα είναι ανοικτά κάθε μέρα, όλη την εβδομάδα(και τις Κυριακές). Στα περισσότερα, το ωράριο λειτουργίας είναι από τις 8 το πρωί μέχρι τις 10 το βράδυ. Σε κάποια επιλεγμένα υποκαταστήματα της αλυσίδας, το ωράριο λειτουργίας είναι από τις 7 το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα!!

Και οι εργαζόμενοι; Λοιπόν, ξεχάστε το οκτάωρο. Ένας εργαζόμενος στα Maxima εργάζεται κατά μέσο όρο 10 ώρες την ημέρα και έχει μόνο ένα ρεπό! Υποτίθεται ότι οι υπερωρίες πληρώνονται. Αλλά κι αν “ξεχάσουν” να τις πληρώσουν, ποιος εργαζόμενος τολμάει να τις διεκδικήσει; Και πόσος είναι ο μισθός του εργαζομένου; Κρατηθείτε! Ένας εργαζόμενος με αυτές τις ώρες, παίρνει περίπου 1.350 ΛΙΤΑΣ το μήνα-δηλαδή περίπου 390 € !!!) Μάλιστα. Τόσο πολλά. Και πρέπει να ζήσει με αυτά-σε μια χώρα με πληθωρισμό περίπου 15%.

Παρόμοια είναι η κατάσταση και σε άλλους κλάδους εργαζομένων. Ένας δάσκαλος ή καθηγητής, μόλις πρωτοδιοριστεί, παίρνει μισθό περίπου 400 €.  Ένας καθηγητής Πανεπιστημίου περίπου 700 €. Ένας εργάτης περίπου 450 €.

Παράδεισος για τους εργοδότες η χώρα, όπως καταλαβαίνετε. Εκείνο που μου έχει προξενήσει εντύπωση είναι πως, στους τρεις μήνες που βρίσκομαι εδώ, ποτέ δεν έγινε έστω και μια απεργία. Συνδικάτα απλούστατα δεν υπάρχουν, και όσα υπάρχουν μάλλον είναι διακοσμητικά.

Θα γράψω και για το κόστος ζωής αύριο, μιας και ζητήθηκε σε προηγούμενο σχόλιο. Μπορεί το κόστος ζωής να φανεί χαμηλό για τους δικούς μας μισθούς, είναι όμως υψηλότατο για τους εργαζόμενους εδώ.

Στο επανιδείν!

Εκλογές, οικονομική κατάσταση, ενέργεια

 Στη φωτογραφία, η ελληνική πρεσβεία στο Βίλνιους. Βρίσκεται στην παλιά πόλη, αλλά στεγάζεται σε καινούριο κτίριο.

Σήμερα διεξάγεται ο δεύτερος γύρος των εκλογών. Ρώτησα για το εκλογικό σύστημα. Λοιπόν, η Βουλή έχει 141 έδρες. Από αυτές, οι 70 κατανέμονται στον πρώτο γύρο, αναλογικά, στα κόμματα που συμπληρώνουν το όριο του νόμου(μόνο τρία κόμματα το συμπλήρωσαν στον πρώτο γύρο). Οι υπόλοιπες 71 έδρες, αντιστοιχούν σε 71 περιφέρειες στις οποίες έχει χωριστεί η χώρα. Σε κάθε περιφέρεια, την έδρα καταλαμβάνει ο υποψήφιος που παίρνει το 50%+1ψήφο των ψηφισάντων στην περιφέρεια. Στον πρώτο γύρο, μόλις 3 έδρες δόθηκαν με αυτό το σύστημα. Σήμερα θα κατανεμηθούν οι υπόλοιπες 68. Όμως, στο δεύτερο γύρο συμμετέχουν μόνο τα δυο πρώτα σε δύναμη κόμματα του πρώτου γύρου.

Γενικά, δεν υπάρχει μεγάλη αισιοδοξία στο λαό. Η κατάσταση ήταν ήδη δύσκολη, με πληθωρισμό που κυμαίνεται στο 14% περίπου. Με την παγκόσμια κρίση, τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο. Διάφορες φήμες ακούγονται, παρόμοιες με αυτές που ακούγονταν στην Ελλάδα όταν είχαμε τη δραχμή: για υποτίμηση του νομίσματος. Το πρόβλημα είναι, απ’ όσο έχω καταλάβει, ότι η χώρα δεν έχει προϊόντα για εξαγωγή. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανεξαρτητοποίηση, η γεωργία εγκαταλείφθηκε. Αλλά ούτε βιομηχανική παραγωγή υπάρχει. Ταυτόχρονα, υπάρχει το πρόβλημα της ενέργειας: Η Λιθουανία είχε 2 πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, αλλά και τα δύο παλιάς τεχνολογίας. Συμφώνησε να διακόψει τη λειτουργία του ενός το 2004, όταν εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και υπέγραψε(με την ένταξη) συμφωνία για διακοπή της λειτουργίας και του δεύτερου μέχρι το 2009. Αλλά δεν ξεκίνησε άμεσα ο σχεδιασμός για την κατασκευή νέου. Οπότε, σε λίγους μήνες(αν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν δεχτεί να δώσει παράταση λειτουργίας του υπάρχοντος εργοστασίου), η χώρα θα αντιμετωπίσει ενεργειακό πρόβλημα. Στην περίπτωση αυτή, μάλλον θα χρειαστεί να γίνει αυτό που δεν θέλουν οι Λιθουανοί: να ζητήσουν περισσότερη ενέργεια από τη Ρωσία. Ήδη έχει ανακοινωθεί αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κατά 53%. Γενικά, τα πράγματα μόνο ρόδινα δεν είναι-και γι’ αυτό υπάρχει και η απογοήτευση.

Αύριο θα γράψω για τις εργασιακές σχέσεις και συνθήκες στη χώρα. Που για εμάς στην Ελλάδα θα φαίνονταν απαράδεκτες-αν και κάποιοι επιδιώκουν να δημιουργήσουν και σε μας παρόμοιες συνθήκες εργασίας. Αυτά, αύριο. Στο επανιδείν!

Εξαγωγή “ελληνικού” πολιτισμού στο Βίλνιους-μια συναυλία

Τώρα μάλιστα. Μόλις γύρισα απ’ το Πανεπιστήμιο. Και οι φοιτητές με ενημέρωσαν πως σήμερα θα πάνε σε συναυλία της Παπαρίζου-ούτε ήξερα πως είχε συναυλία εδώ. Ρώτησα από περιέργεια ποια είναι η τιμή του εισιτηρίου, μου είπαν περίπου 10 €. Άσχετο, δεν μου αρέσει η Παπαρίζου, ούτε το είδος της μουσικής της.

Ελπίζω τον επόμενο χρόνο, να έρθουν εδώ κάποιοι καλλιτέχνες-τραγουδιστές, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, ζωγράφοι-που πραγματικά να προβάλλουν τον ελληνικό πολιτισμό και όχι τα δάνεια της δύσης που δυστυχώς ενστερνιστήκαμε. Λέω για τον επόμενο χρόνο, μιας και το Βίλνιους θα είναι πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2009.

Περί γραφειοκρατίας, μπάσκετ, εκλογών και άλλων τινών

Μετά από αρκετές μέρες, καιρός να γράψω κάποια από τα νέα μου. Ξεκινώντας από τη γραφειοκρατία: Αθάνατη σε όλες τις χώρες. Προσέξτε σκηνικό: Φυσιολογικά, σαν πολίτης κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν χρειάζομαι άδεια παραμονής στη Λιθουανία. Ωστόσο, το Πανεπιστήμιο του Βίλνιους, χρειάζεται άδεια εργασίας(την απαιτεί από κάθε καθηγητή οποιασδήποτε χώρας). Οπότε, έχοντας την υπουργική απόφαση απόσπασής μου, καθώς και βεβαίωση του συντονιστικού γραφείου Στοκχόλμης ότι μισθοδοτούμαι από το Υπουργείο Παιδείας της Ελλάδας, πήγα στο αρμόδιο τμήμα του υπουργείου Εσωτερικών και ζήτησα την έκδοση άδειας παραμονής και εργασίας. Και ιδού τι μου είπαν: ότι θέλουν βεβαίωση του εργοδότη ο οποίος με απασχολεί στη Λιθουανία!!! Τι κι αν τους εξήγησα ότι εργοδότης μου είναι η ελληνική κυβέρνηση; Επέμεναν-μου είπαν πως μόνο με τέτοια βεβαίωση μπορεί να χορηγηθεί η άδεια. Ή-και εδώ είναι η εναλλακτική τους πρόταση-να καταθέσω σε λιθουανική τράπεζα 9.600 Λίτας(περίπου 2.800 €) και να τους προσκομίσω βεβαίωση της τράπεζας!! Μάλιστα. Τελικά, ο πρέσβης μας μου χορήγησε βεβαίωση ότι στη Λιθουανία απασχολούμαι για την εκπαίδευση των ελληνόπουλων-και ελπίζω την Παρασκευή που θα επισκεφτώ πάλι το αρμόδιο τμήμα, να τους αρκεί η βεβαίωση αυτή. Ίδωμεν! Σε κάθε περίπτωση, η γραφειοκρατία είναι παντού αθάνατη!

Λίγα περί μπάσκετ. Ξέρετε ήδη πως είναι το εθνικό σπορ των Λιθουανών. Και μας είναι γνωστές στην Ελλάδα οι δυο μεγάλες ομάδες τους(Λιέτουβος Ρίτας με έδρα στο Βίλνιους και Ζαλγκίρις Κάουνας με έδρα στο Κάουνας). Πολλές φορές οι ομάδες μας τις βρίσκουν στο δρόμο τους στα ευρωπαϊκά κύπελλα. Αυτές οι δυο ομάδες, είναι σαν να λέμε Παναθηναϊκός με Ολυμπιακό εδώ-αν και οι περισσότεροι συμφωνούν πως η Ζαλγκίρις είναι καλύτερη ομάδα. Τέλος πάντων, ενδιαφέρθηκα να μάθω τι σημαίνουν τα ονόματά τους. Λοιπόν: Λιέτουβος Ρίτας σημαίνει «Λιθουανικό πρωινό». Πιο ενδιαφέρον το όνομα της Ζαλγκίρις. Πήρε το όνομά της από τη μάχη του Ζαλγκίρις, που έγινε το 1.410, ανάμεσα στους Λιθουανούς υπό τον πρίγκιπα Βλαντισλάβ και τους Τεύτονες Γερμανούς ιππότες. Ήταν μια νίκη για τους Λιθουανούς, η οριστική συντριβή των Τευτόνων ιπποτών και μια ιστορική στιγμή για τη χώρα-οπότε η ομάδα του Κάουνας διάλεξε το όνομα του πεδίου της μάχης για όνομά της(με σχόλιό της σε αυτή την εγγραφή, η κ. Μαρία Δεδούση διορθώνει τα ιστορικά της μάχης. Οπότε, προσθέτω εδώ όσα γράφει: Μιλάτε, υποθέτω για την μάχη του Γκρούνβαλντ (Grunwald), το οποίο δεν είναι φυσικά στη Λιθουανία, αλλά στην κεντρική Πολωνία. Εκεί έγινε η μάχη του 1410 και οι Τεύτονες Ιππότες ηττήθηκαν από τις δυνάμεις της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας των οποίων ηγείτο ο βασιλιάς της Κοινοπολιτείας Βλαντισλάβ Γιάγκελο ο δεύτερος, ο οποίος όντως υπήρξε Λιθουανός πρίγκιπας πρoτού παντρευτεί τη βασίλισσα Γιαντβίγκα της Πολωνίας και γίνει με τη σειρά του βασιλιάς της χώρας).

Έγιναν και οι εκλογές. Καλά, αν βρισκόσαστε εδώ, δεν θα το πιστεύατε. Ούτε κατάλαβε κανείς πως έγιναν εκλογές-απόλυτη ησυχία. Συμμετείχαν περίπου 16 κόμματα. Θα γίνει σε λίγες μέρες και δεύτερος γύρος, με συμμετοχή μόνο των δυο πρώτων κομμάτων. Τρία τα μεγάλα κόμματα-και ρωτώντας τι αντιπροσωπεύει το καθένα, συμπέρανα πως τα δύο είναι συντηρητικά(δεξιά θα τα λέγαμε στην Ελλάδα) και το τρίτο σοσιαλδημοκρατικό. Υπήρξε και φιλορωσικό κόμμα-αλλά καταποντίστηκε: πήρε μόλις το 0,70% των ψήφων. Και κάτι που κατάλαβα όλο τον καιρό εδώ, είναι πως οι Λιθουανοί νιώθουν για τους Ρώσους όπως νιώθουμε εμείς για τους Αμερικανούς: τους αντιπαθούν. Κάθε λαός αντιπαθεί αυτόν που νιώθει πως του έκανε κακό και του στέρησε την ελευθερία του.

Για μια ακόμα φορά να πω ότι οι Λιθουανοί είναι πραγματικά υπέροχοι άνθρωποι: ήσυχοι, φιλόξενοι, γελαστοί πάντα, ευγενικοί. Θα το καταλάβετε αν κάποτε επισκεφτείτε τη χώρα.

Στο επανιδείν-σύντομα!

Μια πόλη της “νέας” Ευρώπης

Λίγες μέρες απουσίας, προς τακτοποίηση της μόνιμης παραμονής εδώ. Στις Βαλτικές χώρες, χρειάζεται να φροντίσει ο ίδιος ο εκπαιδευτικός για την έκδοση άδειας παραμονής και εργασίας, το αργότερο εντός τριμήνου από την άφιξή του. Να και κάτι που έμαθα!

Σήμερα, επιμορφωτικές φωτογραφίες. Σχετικές με κάτι που είχα γράψει παλιότερα, για τη δημοκρατία στη Λιθουανία και στις Βαλτικές χώρες γενικότερα. Λοιπόν, στην πρώτη φωτογραφία βλέπετε το παλιό Δημαρχείο της πόλης(τώρα υπάρχει νέο Δημαρχείο, ένα μοντέρνο πολυώροφο κτίριο δίπλα στο ποτάμι· προτίμησαν ένα νέο μοντέρνο κτίριο από το εικονιζόμενο). Το ενδιαφέρον έγκειται στην επιτοιχισμένη ταμπέλα. Τη βλέπετε όπως φαίνεται από μακριά και σε κοντινή λήψη. Λοιπόν, το Βίλνιους επισκέφτηκε τον Νοέμβριο του 2002 ο Τζωρτζ Μπους. Και σε ομιλία του είπε-μεταφράζω για τους μη γνωρίζοντες αγγλικά και για όσους δεν διακρίνουν τα λόγια: “Όποιος επιλέξει τη Λιθουανία σαν εχθρό, έχει κάνει εχθρό και τις ΗΠΑ”. Μάλιστα. Και καλά, σε μια ομιλία ο Μπους είπε τα δικά του. Οι Λιθουανοί που έβαλαν τα λόγια του σε πινακίδα έξω από το παλιό Δημαρχείο; Είναι η “νέα Ευρώπη”. Έτσι αρέσκονται να αποκαλούνται. Σε αντίθεση με τα 15 κράτη-μέλη προ του 2004, που είναι η “παλιά Ευρώπη”.

Κατά τα άλλα, σε λίγες μέρες στη Λιθουανία διεξάγονται  βουλευτικές εκλογές. Μόνο οι αφίσες των υποψηφίων το φανερώνουν. Μέχρι στιγμής, καμία συγκέντρωση, ούτε καν συζήτηση στην τηλεόραση. Η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, ο πληθωρισμός “τρέχει” με περίπου 14%-για να δούμε ποιες θα είναι οι επιλογές των πολιτών. Μια φωτογραφία με αφίσες υποψηφίων.

Λίγα για το Κάουνας και κάποια προβλήματα

Οι πρώτες φωτογραφίες του Κάουνας που δημοσιεύω. Το Κάουνας είναι η δεύτερη πόλη στην οποία κάνω μαθήματα. Είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη της Λιθουανίας, με περίπου 400.000 κατοίκους. Στην πρώτη φωτογραφία, η κεντρική λεωφόρος του Κάουνας, από την οποία εισέρχεται στην πόλη οποιοσδήποτε έρχεται από το Βίλνιους.

Τα μαθήματα τα κάνω σε ένα όμορφο χωριό, λίγα χιλιόμετρα πριν το Κάουνας. Στις δυο φωτογραφίες, το δημοτικό σχολείο στο οποίο παραδίδω τα μαθήματα κάθε Τετάρτη απόγευμα.

Κάποια προβλήματα τώρα. Όταν ένας Έλληνας εκπαιδευτικός αποσπάται με υπουργική απόφαση σε μια ξένη χώρα, υποτίθεται ότι πηγαίνει στην ξένη χώρα και απλώς έχει να σκεφτεί για τα πρακτικά ζητήματα διαβίωσης(να βρει σπίτι κλπ). Πάντως σίγουρα, δεν είναι ευθύνη του να εξασφαλίσει νομιμότητα παρουσίας στην ξένη χώρα. Υποτίθεται ότι, εφόσον έχει αποσπαστεί επίσημα με υπουργική απόφαση, δεν χρειάζεται άλλα έγγραφα. Λάθος! Οποιοσδήποτε διαμένει στη Λιθουανία πάνω από τρεις μήνες, πρέπει να αποκτήσει άδεια παραμονής, ακόμα κι αν είναι πολίτης χώρας-μέλους της Ένωσης. Αν δεν το φροντίσει, υπάρχει ο φόβος  ο επίσημα αποσπασμένος εκπαιδευτικός, να θεωρηθεί παράνομα διαμένων και χωρίς άδεια εργασίας. Οπότε, ξεκινώ τις γραφειοκρατικές διαδικασίες έκδοσης άδειας παραμονής και εργασίας.