Χωρίς λόγια, κάποιες φωτογραφίες

Χωρίς λόγια. Απλώς κάποιες φωτογραφίες.

Ξεκινώντας από το National Geographic. Που εδώ κι ένα μήνα κυκλοφορεί τη λιθουανική του έκδοση. Και διαφημίζεται με περίπτερα σε διάφορα σημεία της πόλης-περίπτερα στα οποία εκτίθενται φυτά ή πετρώματα. Στο συγκεκριμένο, εκτίθεται ένας κάκτος.

Και εδώ, το πλανητάριο του Βίλνιους.

Και για τέλος, οι μεσίστιες σημαίες έξω από το Προεδρικό μέγαρο. Που δεν είναι μεσίστιες λόγω κάποιου πένθους, όπως νόμιζα όταν τις είδα. Απλούστατα, όπως έμαθα, είναι σημάδι πως η πρόεδρος απουσιάζει.

Η συναγωγή

Το ακαδημαϊκό έτος τελείωσε-οπότε, είμαι σε διακοπές. Ευκαιρία να επισκεφτώ μερικά μουσεία και αξιοθέατα της πόλης.

Στη φωτογραφία, η μοναδική συναγωγή του Βίλνιους. Μέχρι τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, η πόλη είχε περισσότερες από 100 συναγωγές και μια πολυάριθμη εβραϊκή κοινότητα. Τότε, το Βίλνιους λεγόταν “Η Ιερουσαλήμ της Βαλτικής”. 

Μετά τον πόλεμο, εξαιτίας της γενοκτονίας, είχαν απομείνει πολύ λίγοι Εβραίοι. Έτσι, σήμερα υπάρχει μόνο αυτή η συναγωγή.

Σιγά σιγά, θα παρουσιάσω όλα τα μουσεία και αξιοθέατα που θα επισκέπτομαι.

Χιονισμένη πόλη. Και Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού(επιτέλους)

Μετά από μεγάλη απουσία, κυρίως λόγω μετακόμισης σε άλλο διαμέρισμα και άλλων οικογενειακών γεγονότων, πάλι εδώ. Από το ΠΑΓΩΜΕΝΟ Βίλνιους. Και, αν όσοι το διαβάσετε είστε από τη βόρεια Ελλάδα, είστε συνηθισμένοι. Αλλά για μένα, που όταν χιόνισε στα Χανιά(εννοώ μέσα στην πόλη) πριν λίγα χρόνια ήταν πρωτοφανές γεγονός, φανταστείτε πώς είμαι τώρα. Στις φωτογραφίες βλέπετε την πόλη(ή τουλάχιστον τμήματά της από τα μπαλκόνια του νέου διαμερίσματός μου). Η θερμοκρασία από -7 ως 0.

Κατά τα άλλα, εξεταστική στο Πανεπιστήμιο και άρα διακοπές μέχρι τέλη Ιανουαρίου. Και ένα θετικό για τη χώρα μας: Επισκέφτηκε το Βίλνιους η συντονίστρια εκπαίδευσης από τη Στοκχόλμη. Και συμφώνησε με το Πανεπιστήμιο στην  ίδρυση Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού, το οποίο θα χρησιμοποιεί τους χώρους του Πανεπιστημίου. Θα αποσπαστεί και άλλος εκπαιδευτικός εδώ(ή τουλάχιστον θα προκηρυχτεί η θέση-η εκδήλωση ενδιαφέροντος εξαρτάται από το επιμίσθιο). Για όποιον με διάβαζε από παλιά, η Ελλάδα αποκτά αυτό που άλλες χώρες έχουν: ΜΟΝΙΜΟ κέντρο πολιτισμού και γλώσσας, ανεξάρτητο από τυχόν περικοπές λόγω οικονομικών προβλημάτων. Κάτι θετικό, θα συμφωνείτε.

Ελπίζω σε συχνότερες εγγραφές. Προς το παρόν, απολαύστε τις φωτογραφίες.

Εν όψει εορτών

Ζέστη τις τελευταίες μέρες. Καλά, αν μου έλεγε κάποιος πριν από λίγους μήνες πως θα θεωρούσα ζέστη θερμοκρασίες 5 ή 6 βαθμών Κελσίου, θα γελούσα! Αλλά μετά τις μέρες με τις συνεχείς χιονοπτώσεις, με λίγη βροχή και 6ο ζέστη αισθάνεσαι. Τελικά, συνηθίζει ο άνθρωπος!

Το Βίλνιους έχει στολιστεί για τα Χριστούγεννα. Επίσημα, οι εορτασμοί αρχίζουν την 1η Δεκεμβρίου. Και τα μεσάνυχτα της παραμονής, 30 Νοεμβρίου, ο ουρανός φωταγωγήθηκε από τα πυροτεχνήματα πάνω από τον καθεδρικό ναό, που σήμαναν την επίσημη έναρξη της εορταστικής περιόδου.

Στις 22 Δεκεμβρίου ξεκινούν οι εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο. Η εξεταστική περίοδος διαρκεί ως τις 25 Ιανουαρίου. Με δέκα μέρες  διακοπές για τα Χριστούγεννα, από 24 Δεκεμβρίου μέχρι 4 Ιανουαρίου.

Οι Λιθουανοί δεν ανησυχούν για κατάρρευση του τραπεζικού τους συστήματος-δεν υπάρχει καμμία Λιθουανική τράπεζα. Ποτέ δεν υπήρχε. Παλιότερα υπήρχαν ρωσικές, τώρα όλες οι τράπεζες είναι σουηδικές ή νορβηγικές. Φυσικά υπάρχει η ανησυχία, μήπως κάποια από αυτές δεν αντέξει στην κρίση.

Φωτογραφίες από το στολισμένο Βίλνιους σύντομα. Αφού πρώτα επιδιορθωθεί η ψηφιακή μηχανή μου, μιας και μου έπεσε και σταμάτησε να λειτουργεί.

Πολιτιστική πρωτεύουσα, κυβέρνηση, Ζαν Μισέλ

Άκουγα χτες στο ραδιόφωνο συνέντευξη του Ζαν-Μισέλ Ζαρ. Ο οποίος κάνει περιοδεία, χτες έδωσε συναυλία στη Ρίγα, σήμερα δίνει εδώ. Από τους μουσικούς που μου αρέσουν, αν και θεωρώ τον πατέρα του κατά πολύ ανώτερο.

Πεντακομματική κυβέρνηση. Καλά διαβάσατε. Πέντε κεντροδεξιά κόμματα συνασπίστηκαν για να υπάρξει κυβέρνηση στη χώρα. Κανείς, βέβαια, δεν στοιχηματίζει για την μακροημέρευση του εγχειρήματος. Ιδιαίτερα μέσα στην οικονομική συγκυρία και στις βέβαιες δυσκολίες που θα έρθουν. Ήδη υπάρχουν αναθεωρήσεις οικονομικών σχεδίων και περικοπές. Και έπονται κι άλλα.

Το Βίλνιους στολίζεται σιγά-σιγά για τα Χριστούγεννα. Κυρίως όμως στολίζεται και ετοιμάζεται για το 2009. Οπότε η πόλη θα είναι πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης. Φυσικά, λόγω της οικονομικής κρίσης, υπάρχουν περικοπές στα σχέδια. Ωστόσο, θα είναι μια χρονιά με δεκάδες εκδηλώσεις κάθε είδους. Να δούμε ποιες θα είναι οι συμμετοχές της Ελλάδας.

Στη φωτογραφία, η πλατεία μπροστά στο Προεδρικό μέγαρο. Χιονισμένη, όπως όλη η πόλη.

Νυχτερινή φωτογραφία και ένα συνέδριο

 Σε παλιότερη εγγραφή, είχα γράψει για την εικονιζόμενη λεωφόρο, την κεντρική λεωφόρο Gedimino. Και για το φωτισμένο κτίριο αριστερά είχα γράψει, είναι το αρχοντικό του στρατηγού του τσάρου κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους, Δημήτρη Μαύρου, το οποίο σήμερα στεγάζει εμπορικό κέντρο. Εδώ, βλέπετε τη λεωφόρο και το κτίριο σε απογευματινή φωτογράφιση. Την φωτογραφία έβγαλα στις 5 το απόγευμα, ήδη βράδυ εδώ.

Κατά τα άλλα, την Τετάρτη αρχίζει στο Πανεπιστήμιο ένα ετήσιο συνέδριο. Διεξάγεται κάθε χρόνο με συμμετοχή των τμημάτων Κλασσικής Φιλολογίας των Πανεπιστημίων των τριών Βαλτικών χωρών και του Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης. Είναι τριήμερο και με θέμα τις σπουδές κλασσικής φιλολογίας και διεξάγεται σε άλλη χώρα κάθε χρόνο. Απ’ ότι έμαθα, θα παρευρεθούν και καθηγήτριες των πανεπιστημίων οι οποίες μιλούν και διδάσκουν ελληνικά, οπότε θα έχω νέα να σας πω. Ενδιαφέρον ακούγεται.

Στο επανιδείν.

Ιστορικές στιγμές που πλήγωσαν τους Λιθουανούς

Αρκετές μέρες χωρίς εγγραφή. Ήμουν αρκετά απασχολημένος. Ο καιρός έχει χαλάσει, δεν είναι ακόμα βαρύς χειμώνας, αλλά οι θερμοκρασίες κυμαίνονται περίπου στους 12ο-και να βλέπω πως στην Κρήτη είναι ακόμα πάνω από 25ο!!

Στη φωτογραφία, μια επέτειος που γιορτάστηκε στο Πανεπιστήμιο. Τα 400 χρόνια δραστηριοποίησης στη Λιθουανία του τάγματος των Ιησουιτών. Καμιά σχέση με κώδικες Ντα Βίντσι:-) Απλούστατα, το τάγμα ίδρυσε το Πανεπιστήμιο, οπότε διοργάνωσε μια επετειακή εκδήλωση.

Καλά λένε πως μια χώρα τη γνωρίζεις μόνο όταν ζήσεις σε αυτήν αρκετά και αποκτήσεις φιλίες με τους ανθρώπους. Όσοι διαβάζετε το ιστολόγιο από καιρό, θα θυμάστε την απορία μου για το αντιρωσικό μένος και τον άκρατο φιλοαμερικανισμό των Λιθουανών. Ανακάλυψα πρόσφατα πως και στους Λιθουανούς φαίνεται ανεξήγητη η αντιαμερικανική στάση μας. Τελικά, κάθε λαός αντιπαθεί αυτόν που τον έχει ιστορικά πληγώσει.

Στο πανεπιστήμιο, δουλεύοντας με τους φοιτητές την “Αιολική Γη”(έργο που τους αρέσει πολύ και οι ίδιοι ενδιαφέρθηκαν να μελετήσουν σε βάθος), είχαμε μια συζήτηση για την Μικρασιατική καταστροφή και τα τα τραύματα(υλικά αλλά περισσότερο ψυχολογικά) που άφησε στους Έλληνες. Στη συζήτηση αυτή, ενδιαφέρθηκα να μάθω ποιες είναι οι ιστορικές στιγμές που πλήγωσαν τους Λιθουανούς. Και μου είπαν δύο: το 1946, χρονιά που με εντολή του Στάλιν χιλιάδες Λιθουανοί εκτοπίστηκαν στη Σιβηρία, οι περισσότεροι δεν γύρισαν ποτέ. Και το 1991, χρονιά που οι Λιθουανοί ανακηρύσσουν την ανεξαρτησία τους, αλλά σε απάντηση ο ρωσικός στρατός καταλαμβάνει τις κύριες πόλεις της χώρας. Επακολουθούν μαζικές, καθημερινές διαδηλώσεις και συγκρούσεις και δεκάδες πολίτες χάνουν τη ζωή τους, μέχρι τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς, οπότε η Ρωσία αναγνωρίζει την ανεξαρτησία της χώρας. Και τα δυο γεγονότα, όπως βλέπετε, αναφέρονται στη ρωσική κατοχή. Πράγμα που εξηγεί το φόβο των Λιθουανών για τον πανίσχυρο γείτονα. Και χτες, που ο Μεντβέντεφ ανακοίνωσε την εγκατάσταση πυραύλων στο Καλίνινγκραντ(το οποίο απέχει μόλις 300 χιλιόμετρα από εδώ), σε απάντηση για την εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων σε Τσεχία και Πολωνία, ο φόβος αυτός εκφράστηκε πάλι έντονα σε τηλεοπτικές συζητήσεις.

Ωστόσο, μην νομίζετε πως οι Λιθουανοί δεν έχουν κρίση. Και στα γεγονότα του Καυκάσου, μόνο μια μικρή μερίδα φανατικών διαδήλωνε. Οι περισσότεροι δεν είχαν πρόβλημα να πουν πως την κρίση δημιούργησε ο πρόεδρος της Γεωργίας. Ίδια και η αντιμετώπισή τους για τις εξελίξεις στις ΗΠΑ. Είναι (στην πλειοψηφία τους) εναντίον του πολέμου στο Ιράκ, υποστήριζαν τον Ομπάμα-αν έβαζε υποψηφιότητα εδώ θα έπαιρνε πάνω από 90%. Ελπίζουν πως αυτός θα σταματήσει τον πόλεμο στο Ιράκ και θα βρει έναν τρόπο συνεννόησης με τη Ρωσία. Έχουν τόσο μεγάλα και πιεστικά προβλήματα καθημερινότητας να επιλύσουν, που δεν επιδιώκουν όξυνση των σχέσεων με τη Ρωσία. Φυσικά, ουδέποτε πρόκειται να γίνουν φιλο-Ρώσοι. Όπως είπα, οι άσχημες στιγμές της ιστορίας τους συνδέονται με τους Ρώσους και την κατοχή απ’ αυτούς. Προσθέστε και την έμμεση απαγόρευση της χρήσης της γλώσσας τους για χρόνια(πιο πολύ χρησιμοποιούνταν η ρωσική) και θα καταλάβετε. Σήμερα, οι νέοι κάτω των 30 ετών, δεν γνωρίζουν(ή ελάχιστα γνωρίζουν) ρωσικά. Στα σχολεία διδάσκονται σαν πρώτη ξένη γλώσσα τα αγγλικά και σαν δεύτερη τα γερμανικά. Και αν κάποιος ξένος (όπως εγώ) ζει μόνιμα στη χώρα τους, δεν τον εκτιμούν αν δεν προσπαθήσει να μάθει τη γλώσσα τους. Πράγμα που εξηγεί γιατί ξεκινώ μαθήματα Λιθουανικών:-)

Και άλλη μια φωτογραφία. Το Υπουργείο Στρατιωτικών της χώρας. Δίπλα στο Προεδρικό μέγαρο και το Πανεπιστήμιο. Στο επανιδείν!

Λίγα για το Κάουνας και κάποια προβλήματα

Οι πρώτες φωτογραφίες του Κάουνας που δημοσιεύω. Το Κάουνας είναι η δεύτερη πόλη στην οποία κάνω μαθήματα. Είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη της Λιθουανίας, με περίπου 400.000 κατοίκους. Στην πρώτη φωτογραφία, η κεντρική λεωφόρος του Κάουνας, από την οποία εισέρχεται στην πόλη οποιοσδήποτε έρχεται από το Βίλνιους.

Τα μαθήματα τα κάνω σε ένα όμορφο χωριό, λίγα χιλιόμετρα πριν το Κάουνας. Στις δυο φωτογραφίες, το δημοτικό σχολείο στο οποίο παραδίδω τα μαθήματα κάθε Τετάρτη απόγευμα.

Κάποια προβλήματα τώρα. Όταν ένας Έλληνας εκπαιδευτικός αποσπάται με υπουργική απόφαση σε μια ξένη χώρα, υποτίθεται ότι πηγαίνει στην ξένη χώρα και απλώς έχει να σκεφτεί για τα πρακτικά ζητήματα διαβίωσης(να βρει σπίτι κλπ). Πάντως σίγουρα, δεν είναι ευθύνη του να εξασφαλίσει νομιμότητα παρουσίας στην ξένη χώρα. Υποτίθεται ότι, εφόσον έχει αποσπαστεί επίσημα με υπουργική απόφαση, δεν χρειάζεται άλλα έγγραφα. Λάθος! Οποιοσδήποτε διαμένει στη Λιθουανία πάνω από τρεις μήνες, πρέπει να αποκτήσει άδεια παραμονής, ακόμα κι αν είναι πολίτης χώρας-μέλους της Ένωσης. Αν δεν το φροντίσει, υπάρχει ο φόβος  ο επίσημα αποσπασμένος εκπαιδευτικός, να θεωρηθεί παράνομα διαμένων και χωρίς άδεια εργασίας. Οπότε, ξεκινώ τις γραφειοκρατικές διαδικασίες έκδοσης άδειας παραμονής και εργασίας.

Ο Καθεδρικός Ναός

Ο καθεδρικός ναός του Βίλνιους, ναός αφιερωμένος στη μνήμη των καθολικών αγίων Stanislaus και Vladislas, έχει ενδιαφέρουσα ιστορία. Η ιστορία του συνδέεται με την ιστορία της χώρας.

Τα θεμέλιά του μπήκαν το 1387 από τον βασιλιά Jogaila. Σχεδόν κάθε αιώνα, καταστρεφόταν(από τον εκάστοτε κατακτητή της πόλης) και χτιζόταν ξανά. Έτσι, άλλαξε σχέδια πολλές φορές. Τη σημερινή του κλασσική μορφή, πήρε στα τέλη του 18ου αιώνα από τον Πολωνό αρχιτέκτονα Laurynas Gucevicius, σε μια εποχή που η Λιθουανία και η Πολωνία είχαν ενωθεί σε ένα ενιαίο βασίλειο. Τα αγάλματα που βλέπετε στις φωτογραφίες, προστέθηκαν τον 19ο αιώνα.

Κάτω από το ναό, σε κρύπτες, είναι θαμμένοι οι Λιθουανοί ηγεμόνες(όταν η Λιθουανία ήταν βασίλειο) και οι αρχιεπίσκοποι.

Ρητορική ερώτηση

Στις φωτογραφίες, το κτίριο της πρυτανείας του Πανεπιστημίου και η είσοδος του Εθνικού Θεάτρου.

Και μια ερώτηση-ρητορική, δεν περιμένω απάντηση. Αν ένας Έλληνας ζει για πολλά χρόνια σε μια ξένη χώρα και τα περισσότερα από αυτά τα χρόνια προσέφερε πολλά στην διάδοση της ελληνικής γλώσσας, νομιμοποιείται να χρησιμοποιεί την προσφορά του αυτή για ίδιον όφελος; Και να ζητά αμοιβή για τη διδασκαλία της γλώσσας μας, ενώ τώρα πια υπάρχει Έλληνας αποσπασμένος εκπαιδευτικός εδώ;

“Τα στερνά τιμούν τα πρώτα”-πρέπει να είναι λαϊκή ρήση, εγώ την είχα ακούσει από τον Χαρίλαο Φλωράκη σε μια δήλωσή του. Πάντως, είναι διαχρονική η ισχύς και η αξία της.